Rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym
opracowała Małgorzata Madej
Kilkulatek który trafia do przedszkola mówi inaczej niż dorośli i nie ma
w tym nic dziwnego dzieci dopiero się uczą, a ich narządy mowy wargi, język, krtań itd. nie są jeszcze na tyle sprawne, by poradzić sobie ze wszystkimi dżwiękami naszego języka. Jednak to
inaczej nie może być dowolne.
TRZYLATEK
Dziecko w tym wieku zna swoje imię, rozumie polecenia, wskazuje części
ciała i zabawki. Stosuje reguly gramatyczne, choć robi jeszcze dużo
błędów. Buduje wypowiedzi składające sie z kilku wyrazów, zadaje pytania, potrafi budować zdania przeczące. Pod koniec trzeciego roku życia buduje już zdania złożone. Dziecko potrafi powiedzieć krótki wierszyk albo zaśpiewać piosenke. Mówi o tym co się dzieje tu i teraz. Wymawia wszystkie samogłoski ustne i nosowe i większość spółgłosek. Dziecko może w tym wieku zmiękczać głoski: sz, ż, cz, dż lub s, z, c, dz, zastępując je przez prostsze dla niego ś, z, ć, dz np mówi
siafa, ziaba, siamochód itp.
Może zamiast rower mówić jowej gdyż w tym wieku najtrudniejsza polska głoska jest zastępowana przez głoskę l lub j. Dziecko może może mówić np. uśtawka zamiast huśtawka gdyż opuszczanie trudnych do wymówienia głosek lub zastępowanie ich
prostszymi a także przestawianie i opuszczanie sylab jest w tym wieku
normalnym zjawiskiem i może sie to zdarzyć jeszcze czterolatkowi.
Może sie tez zdarzyć, że dziecko w tym wieku powtarza sylaby, zacina
się mówiąc np. Idę do do do babci. Dzieje się tak dlatego,
że dziecko potrzebuje czasu na znalezienie odpowiedniego słowa, czasem
jego narządy artykulacyjne nie są na tyle sprawne aby mogły tak szybko
jak o tym pomyśli wypowiedzieć to. Na ogół jest to rozwojowa niepłynność
mówienia która ustępuje samoistnie.
Jeżeli trzylatek nie mówi albo mówi bardzo mało wtedy trzeba
skontaktować się z logopedą, który sprawdzi, czy nie kryje sie za tym
jakiś problem. Przede wszystkim sprawdzi czy dziecko słyszy, czy rozumie, co się do niego mówi. W razie czego poprosi o konsultacje u psychologa, audiologa lub laryngologa. Niezależnie od przyczyny problemu pomoże rozgadać malucha.
Dziecko nie może w trakcie mówienia wsuwać język między zęby. Wkładanie
języka między zęby sprawia, że dziecko wymawia wyrazy nieprawidłowo i
używa dzwięków, których nie ma w języku polskim. Taki nawyk wytwrzający
się u dziecka z róznych powodów np. zbyt długiego ssania mleka z butelki, przerośnietych migdałkow - nie mija z czasem a wręcz przeciwnie utrwala się i wraz z upływem lat coraz trudniej go
wyeliminować. Konieczna jest konsultacja u logopedy.
CZTEROLATEK
Dziecko w tym wieku rozumie coraz więcej i coraz więcej potrafi
powiedzieć. Wie jaka jest różnica między zwrotami na stole i pod stołem. Potrafi opowiedzieć prostą bajkę , opowiedzieć o ty co wydarzyło sie w przedszkolu - czyli potrafi zrelacjonować to co wydarzyło się wcześniej. Potrafi też przewidywać.posługuje sie zdaniami złożonymi, zadaje dużo pytań. Głoski s, z , c , dz nie powinny być już zastępowane
przez ś, z, ć, dz dziecko powinno już mówić samochód a nie
siamochód ale głoski sz, ż, cz, dż może jeszcze zastępować przez
głoski s, z, c, dz np. zaba zamiast żaba.
W daszym ciągu może zastpować głoskę r przez l mówi lyba zamiast
ryba.
Jest to wiek kiedy dziecko tworzy dziwaczne, nowe wyrazy. Jest to dla
tego okresu rozwoju mowy zjawisko czarakterystyczne świadczące o tym ,
że mali słowotwórcy świetnie wyczuwają wewnętrzną strukturę języka.
PIĘCIOLATEK
W tym wieku dziecko swobodnie wypowiada się na różne tematy , opowiada
bajki , filmy z zachowaniem kolejności zdarzeń, potrafi
scharakteryzować różne przedmioty i zjawiska. Coraz lepiej stosuje reguły
gramatyczne choć jeszcze mogą zdarzać sie błędy. Jego mowa jest
całkowicie zrozumiała. Potrafi prawidlo wymawiać głoski sz, ż, cz, dż czyli już prawidłowo wypowiada szafa, żaba, czapka itp. Może sie jeszcze zdarzyć ze zamiast r wymawia l ale nie może zniekształcać jej w inny sposbób np. wymawiać tzw r francuskiego.
Dziecko które właśnie nauczyło prawidłowo wymawiać sie głoskę r może
wstawiać ją wszędzie i np. mówić rarka zamiast lalka. Jest
to zajwisko normalne które z czasem samo ustępuje. Dziecko w tym wieku nie powinno zamieniać głosek dzwięczych na bezdzwięczne czyli nie powinno mówić np. foda zamiast woda, palon zamiast balon, tom zamiast dom itp.
SZEŚCIOLATEK
Dziecko zanim pójdzie do szkoły powinno już prawidłowo wymawiać
wszystkie głoski, także te najtrudniejsze: sz, ż, cz, dż, r. Powinno
mówić pełnymi poprawnie zbudowanymi zdaniami
Uwaga rodzice. U Pani Dyrektor znajduje się lista osób chętnych na zakup płyty ze zdjęciami z Mikołaja 2008. Przedszkolaki mają tam zdjęcia grupowe oraz indywidualne z Mikołajem. Dochód ze sprzedarzy płyty w całości przeznaczony zostanie na Radę Rodziców Przedszkola w Niedrziwcy Dużej. Za pieniądze uzyskane z tej działalności moliwy bedzie naprzykład - zakup nowych zabawek do Przedszkola - których nigdy nie jest przecież za wiele. Gorąco zachęcam. Jest możliwości również poźniejszego, zbiorowego wywołania zdjęć w formacie 10x15. Gorąco zachęcam do zakupu płyty której koszt to jedynie 7zł.